آموزش های سنتور

همه چیز درباره نواختن سنتور و ساخت آن

سه شنبه ۱۷ اسفند ۰۰

نت یا الفبای موسیقی درسنتور

۵ بازديد

۱- برای نوشتن اصوات موسیقی احتیاج به علاماتی داریم که به وسیله‌ی آنها اصوات را ثبت نماییم. این علامات به این شکل  یا   هستند و به نام نت (note) خوانده می شوند. نت‌های سنتور را روی ۵ خط موازی و مساوی می‌نویسند و به این ۵ خط حامل می‌گویند. خطوط حامل از پایین به بالا شمرده شده و نت‌های موسیقی از چپ به راست بر روی و بین خطوط حامل نوشته می‌شوند.
 تعداد نت‌های موسیقی یا الفبای موسیقی  هفت عدد است که اسامی آنها به ترتیب عبارتند از: «دو»، «رِ»، «می»، «فا»، «سُل»، «لا» و «سی». این هفت نت سه بار تکرار می‌شوند که مجموعاً بیست و یک صدا در سنتور ایجاد می‌کنند(به استثنای نت‌های «می» و «فا» که شش بار تکرار می‌شوند.
برای شناختن نت‌های موسیقی روی حامل علامتی به نام کلید سُل ابداع شده که چنانچه در اول حامل قرار گیرد، نتی که روی خط دوم نوشته شده به نام نت سُل خوانده می‌شود. همانطوری که در بالا گفته شد، چون نت‌های موسیقی ترتیب معینی دارند و به طور منظم دنبال هم نامیده می‌شوند. با معلوم شدن محل نت سُل روی حامل محل بقیه‌ی نت‌ها نیز به سهولت معلوم می‌گردد.

ارزش زمانی نت ها در سنتور:

معمولاً صداهای موسیقی دارای کشش‌های مختلفی هستند. مثلاً ممکن است گاهی نتی را به مدت زیادی به صدا درآورد و یا اینکه فوراً پس از به صدا درآوردن، آن را قطع کرد یا چند نت را دنبال هم اجرا نمود و یا در بین نت ها مقداری سکوت کرد. برای تعیین مقدار کشش نت‌ها و یا سکوت بین آنها قدم آهسته‌ی سربازان را که تقریباً به گوش همه‌ی مردم آشناست مقدار معین کشش فرض می‌کند و فاصله‌ی بین هر قدم را یک ضرب می‌نامند و به این شکل   نشان می دهند(منظور همان خط عمودی است که به نت وصل شده) که نام آن را سیاه گذاشته‌اند. پس نتی که به صورت سیاه نوشته می‌شود، باید یک ضرب یا یک قدم کشش داشته یعنی صدای آن به اندازه‌ی یک ضرب ادامه داشته باشد.

نکته طلایی آشنایی با یک سنتور خوب

۴ بازديد


اگر قصد انتخاب ساز دارید و از تنوع قیمت‌ها و سازندگان در بازار فروش سنتور سردرگرم شده‌اید این 7 نکته در مورد سنتور خوب به شما کمک می‌کند تا دید کلی از آنچه باید به دنبالش بگردید را به دست آورید. نظرات و سوالات را زیر همین مطلب از نگارنده بپرسید.

نکته اول:

چوب سنتور از جمله صفحه زیر و از آن مهم‌تر صفحه رو در صدای ساز خیلی تأثیر دارند. بحث‌های زیادی در این زمینه شده مثل اینکه چوب باید رگ راست باشد، گره نداشته باشد، سالخورده باشد و غیره. اما هیچ‌یک از اینها شرط کافی برای تولید صدای خوب نیستند. برخی چوب‌های جوان حتی با وجود گره در آن‌ها صدای خوبی تولید می‌کنند. ضمن اینکه جنس و نوع چوب تنها یکی از عوامل صدای خوب است. در این میان نباید از جنس، تراش و ارتفاع خرک هم غافل شد. و دست آخر، صدای ساز ساخته شده با چوب خوب، با گذشت زمان حداقل تا چندین سال مداوم بهتر و بهتر می‌شود. البته به شرطی که مداوم کوک شود و با آن نواخته شود.

توضیح: برای ساخت سنتور استفاده از چوب گردو، جنگلی، آزاد، راش، بلوط، افرا معمول است. چون بافت محکم‌تر و قابلیت ارتجاعی دارند. برخی درب‌های چوبی قدیمی که سالم مانده‌اند، چون سالخورده شده و آب و شیره‌های چوب از بین رفته برای ساخت سنتور مناسب هستند. اما از طرفی در دسترس همه سازندگان نیستند. بنابراین با روش‌هایی می‌شود چوب‌های جوان را سالخورده کرد که نیاز به فضا، زمان و هزینه دارد.

چقدر طول می‌کشد تا نوازنده حرفه ای سنتور شویم؟

۷ بازديد


این مطلب مناسب هنرجویانی است که قصد دارند در مدت سه ماه با کلیات نوازندگی سنتور آشنا شوند. سپس بتوانند برای اطرافیانشان یک کنسرت تکنوازی سنتور بدهند. سنتور سازی است که حتی اگر به صورت تصادفی مضرابمان را روی آن بزنیم، نوای بسیار خوشی از آن در می‌آید. اما اگر بخواهیم آنرا یادبگیریم، آموزش سنتور چقدر زمان لازم دارد؟ چه مراحلی برای آن باید پیموده شود؟ پاسخ به این پرسش‌ها به اهداف ما از یادگیری سنتور، زمانی که صرف تمرین می‌کنیم و انتظاری که از یادگیری سنتور داریم، باز می‌گردد.

سنتور نوازی از یک جنبه به دو بخش اصلی قابل تقسیم است. یکی فن نوازندگی و دیگری نوازندگی معنادار با ساز. از این جهت نوازندگی شبیه به سخنرانی است. علاوه بر اینکه باید بتوانیم خوب صحبت کنیم، سخنان‌مان باید معنادار باشد و در عین حال شنوندگان را هم خسته نکنیم. بنابراین یک اجرای خوب موسیقی باید نسبتاً کوتاه، همراه با ضربی (قطعات ریتمیک) یا تصنیف و دارای مقدمه و پایان مناسب باشد. در عین حال باید از لحاظ تکنیک و فن نوازندگی بدون نقص اجرا شود.

 

قدم اول

اولین و مهم‌ترین مرحله، خریداری یک ساز خوش صداست. ساز خوش صدا و خوش کوک موجب می‌شود تا موقع تمرین، نوای خوش آهنگ‌تری به گوشمان برسد. به این ترتیب به موسیقی هم علاقه‌مندتر می‌شویم. ضمن اینکه معمولاً سازهای خوش صدا، کیفیت بهتری از لحاظ ساخت دارند. هنگام کوک کردن هم به اصطلاح روان‌تر کوک می‌شوند. با این همه شاید مایل نباشیم در ابتدا برای خرید یک ساز زیاد هزینه کنیم. بنابراین بهترین انتخاب، یک ساز خوش‌صدای “مشقی” است که قیمت زیادی هم ندارد.

سنتورنوازی من در چه سطحی است؟

۹ بازديد

خودتان را ارزیابی کنید:

چه درسی از چه کتابی را می‌توانم روان اجرا کنم در چه سطحی هستید
درس 1 کتاب دستور سنتور / درس 3 کتاب شیوه سنتورنوازی مقدمات نت‌خوانی را می‌دانید
درس 14 کتاب دستور سنتور / درس 20 کتاب شیوه سنتورنوازی نت‌خوانی شما تقریبا تکمیل است
درس 21 کتاب دستور سنتور / درس 27 کتاب شیوه سنتورنوازی مقدمات ریتم و وزن را می‌دانید
درس 27 کتاب دستور سنتور (شهرآشوب) / درس 48 کتاب شیوه سنتورنوازی در نوازندگی تقریبا روان هستید
درس 53 کتاب شیوه سنتورنوازی ریز، تریل، نقطه‌دار، دُراب و وزن را می‌دانید
درس 76 و 79 کتاب شیوه سنتورنوازی سطح مبتدی را تمام کرده‌اید.

در تعیین سطح یا ارزیابی نوازندگی سه عامل اهمیت دارد:

– فیزیک نوازندگی (اِکُول): وضعیت نشستن، مچ‌ها، مضراب‌زدن و…

– میزان آشنایی و مهارت در نت‌خوانی و زمان‌بندی نغمات

– سونوریته: کیفیت اجرا از لحاظ تکنیک نوازندگی و شیوه اجرا

آیا با خودآموز سنتور می‌توان سنتورنوازی یاد گرفت؟

۹ بازديد

مباحث مقدماتی نوازندگی سنتور و کلیات تئوری موسیقی را می‌توان به صورت خودآموز فراگرفت. مطالبی نظیر گرفتن مضراب، ضربه زدن به سیم، نام و علامت نت‌ها و پیدا کردن آن روی سنتور، انواع نت‌ها از لحاظ کشش (سیاه، چنگ و …) و نت‌خوانی مقدماتی را می‌توان در مدت کوتاه فراگرفت. اگر به‌دنبال یادگیری یک یا چند قطعه ساده موسیقی هستید و می‌خواهید فقط با سنتور چند مضرابی بنوازید، معمولا با کتب آموزش سنتور به هدفتان می‌رسید. اما یادگیری تکینک‌های نوازندگی، نت‌خوانی فرم‌های پیچیده موسیقی نظیر ضربی‌ها و درک زیبایی‌شناسی موسیقی ایرانی تنها با پکیج های آموزشی سایت سازی ها، استفاده از روش‌های آموزشی تجربه شده و یادگیری ردیف موسیقی ایران امکان‌پذیر است.

مدرس سنتور چقدر در فرایند آموزش اهمیت و تأثیر دارد؟

برای مبتدیان و افرادی که تازه می‌خواهند به فراگیری موسیقی بپردازند، مدرس نقش تعیین‌کننده‌ای از جهت علاقمند کردن آن‌ها به ادامه راه یادگیری موسیقی دارد. برای این منظور مدرس باید “روش آموزشی” داشته باشد، زیاد سخت‌گیر نباشد، مهربان باشد و … . اما به ویژه در ابتدای راه یادگیری موسیقی، شهرت حرفه‌ای مدرس در موفقیت هنرجویان تأثیر چندانی ندارد. هر مدرسی که بتواند اصول آموزشی را به هنرجویان انتقال دهد، برای شروع این راه کافیست.

یادگیری سنتور چند جلسه طول می‌کشد؟

۹ بازديد

10 جلسه برای آموزش مقدماتی سنتور کافیست! در این مدت شما قادر خواهید بود صدای قابل شنیدن از ساز درآورید، نت‌ها را بشناسید و روی ساز پیدا کنید، چند اتود، یکی دو ترانه محلی و یکی دو قطعه مقدماتی موسیقی بنوازید. برای این حد از دانش نوازندگی باید پس از شروع کلاس آموزشی، روزانه حداقل نیم ساعت تمرین کنید.

پس از آن هرچه بیشتر تحصیل کنید، بیشتر یاد می‌گیرید. انواع فرم‌های موسیقی شامل تصنیف، پیش‌درآمد، چهارمضراب و رِنگ، درک تئوری، وزن، ریتم، تکنیک‌های پیچیده مضرابی مثل تریل، پاملخی و ریز آکسان‌دار، زمان‌بندی نغمات و جملات موسیقی، بهبود تکنیک نوازندگی و سرانجام یادگیری ردیف موسیقی ایرانی از مراحل بعدی یادگیری سنتور است. بخشی از این موارد در شش ماهه اول دوران یادگیری و بخش پیچیده‌تر تا 3-4 سال طول خواهد کشید.

چند ساعت در روز سنتور تمرین کنم؟

اگر مبتدی هستید، سعی کنید هر روز تمرین کنید. زمان تمرین بهتر است حداقل 20 دقیقه باشد. اگر بیشتر فرصت تمرین دارید، حتما پس از هر 20 دقیقه کمی استراحت کنید تا مچ‌ها، گردن و کمر از آسیب در امان بماند. بهترین زمان تمرین روزانه برای مبتدی یک ساعت است و راز موفقیت تمرین در هر روز یا حداقل یک روز در میان است. افراد در سطح متوسطه قطعاً بیشتر به موسیقی علاقمند شده‌اند و خودبه‌خود بیشتر تمرین می‌کنند. برای اینکه به سرعت پیشرفت کنید، تمرین روزانه حداقل یک ساعت در سطح متوسط توصیه می‌شود.

سئوالات پرتکرار درباره سنتور

۲۷ بازديد

ساز سنتور

ردپای تاریخی این ساز کهن در حجاریهای قدیمی آشور و بابل (669 قبل از میلاد) دیده می شود. سنتور در بسیاری از کشورهای دنیا همچون انگلیس، یونان، آلمان، چین، مجارستان، چک، اسلواکی، بلاروس و سوئیس به شکلهای مختلف ساخته و نواخته می شود.

سنتور سازی زهی مضرابی است. وصعت صوتی آن حدود سه اکتاو و جعبۀ صوتی آن از جنس چوب و به شکل ذوذنقۀ متساوی الساقین است. این جعبه از دو صفحۀ ذوذنقه ای که در زیر و روی ساز قرار دارند و چهار کلاف که در نقش دیواره های ساز، صفحه های ذوذنقه ای رو و زیر ساز را به هم متصل می نماید تشکیل می شود. در کلاف سمت چپ، سیم گیرهایی در دسته های چهارتایی قرار دارند که سیمهای فلزی پس ازبسته شدن به آنها و گذر از روی خرکهایی که بر صفحۀ رویی ساز قرار دارند طول ساز را طی کرده و به گوشیهایی که در کلاف سمت راست ساز قرار دارند بسته می شوند. برای نواختن آن از دو مضراب چوبی استفاده می شود.

این ساز در انواع سنتور نه خرک سُل کوک، نه خرک لا کوک، ده خرک، سنتور باس، سنتور کروماتیک و کروماتیک بم ساخته میشود. سنتور متداول نه خرک سل کوک و لا کوک است.

از نوازندگان معروف این ساز می توان از فرامرز پایور، پشنگ کامکار، پرویز مشکاتیان، نادر سینکی، اردوان کامکار نام برد

1- آیا برای آموختن سنتور متد نوشته شده خاصی وجود دارد؟
بلی کتاب دستور سنتور (فرامرز پایور)، شیوه سنتور نوازی (پشنگ کامکار)، دوره ابتدایی سنتور (فرامرز پایور)، ردیف سنتور (ابوالحسن صبا)